Poznajemy bogaty świat przyrody naszych ojczyzn
 
W Polsce - jezioro Śniardwy
Największe polskie jezioro Śniardwy, leży na północnym wschodzie kraju i nazywane jest mazurskim morzem. Jego powierzchnia to 113 km². Śniardwy swoim kształtem przypominają trójkąt. Mają regularną linię brzegową z kilkoma zatokami. Najważniejsze to półokrągła Zatoka Łukciańska na północnym  zachodzie oraz Zatoka Okartowska na północnym wschodzie. W południowej części jeziora znajdują się dwie duże wyspy: Czarci Ostrów i Wyspa Pajęcza. Na całym akwenie wysp jest osiem. Brzegi jeziora są niskie i zabagnione. Porasta je sitowie i tatarak, co powoduje, że są trudno dostepne. Miejscami strefa sitowia ma szerokość aż 200 metrów. Dno przy brzegach bywa kamieniste. Lustro wody znajduje się na wysokości 117 m n.p.m, a maksymalna głębokość Śniardw to 23 metry.




Jezioro Śniardwy - perła wśród jezior mazurskich
fot. internet

Jednak w wielu miejscach jezioro jest bardzo płytkie, a pod powierzchnią wody znajdują się głazy narzutowe stwarzające poważne zagrożenie dla żagłówek. Śniardwy połączone są systemem jezior i kanałów z drugim co do wielkości polskim jeziorem – Mamry. Tworzą razem Wielkie Jeziora Mazurskie. Przez ten największy w Polsce akwen prowadzi trasa Żeglugi Mazurskiej. Śniardwy to jeden z nielicznych zbiorników, który posiada 2 odpływy: kanał Jegliński, prowadzący do jeziora Roś oraz rzekę Wyszkę, wpływającą do jeziora Białoławki. Woda w jeziorze jest stosunkowo czysta (druga klasa czystości). Śniardwy leżą w granicach Mazurskiego Parku Krajobrazowego, który wkrótce ma zostać przekształcony w park narodowy. Jezioro należy do typu leszczowego i obfituje w ryby.
Jezioro Śniardwy ma też swoje drugie oblicze. Jest bardzo niebezpieczne dla mniej doświadczonych żeglarzy. Wiatry nad nim wiejące są zmienne i porywiste. 21 sierpnia 2007 roku doszło do największej tragedii w dziejach żeglugi na jeziorach Śniardwy oraz Mikołajskim. Niespodziewany, huraganowy wiatr o prędkości 130 km/h czyli 12 w skali Beauforta zatopił kilkadziesiąt łodzi. Utonęło wtedy 11 osób. Kataklizm trwał zaledwie 10 minut...
 
W Kazachstanie – jezioro Bałchasz
Jezioro Bałchasz jest największym jeziorem leżącym tylko i wyłącznie na terytorium Kazachstanu. Ma kształt półksiężyca. Znajduje się we wschodniej części kraju, w Kotlinie Bałchasko – Ałakolskiej. Jego powierzchnia waha się w zależności od pory roku od 17 do 22 tysięcy km². Jest to 13. co do wielkości jezioro świata. Maksymalna głębokość to 26 m. Długość to ok. 600 km, a szerokość waha się od 9 do 74 km. Lustro wody znajduje się na wysokości 340 m n.p.m.




Zdjęcie satelitarne jeziora Bałchasz
fot. internet

Do jeziora uchodzą rzeki Ili, Aksu, Karatał i Ajaguz. Północny brzeg Bałchaszu jest wysoki na 20 - 30 m i skalisty, a południowy niski i piaszczysty. Najciekawszą osobliwością jeziora jest jego woda. Otóż płytsza zachodnia część wypełniona jest wodą słodką, a głębsza, wschodnia – słoną. Przyczyną takiej anomalii jest wąskie połączenie obu części jeziora, silne parowanie oraz lokalizacja dużej rzeki Ili, która dostarcza ogromne ilości słodkiej wody właśnie do części zachodniej. Na jeziorze są 43 wyspy o łącznej powierzchni 66 km².
Klimat występujący w rejonie jeziora jest pustynny. Średnia temperatura lipca to aż  30 °C, a stycznia -14 °C. Południowe brzegi porastają bylice, czarny saksauł oraz kauczukodajna chondrilla. W jeziorze żyje około 20 gatunków ryb, m. in. okonie, leszcze, karpie, liny, sandacze. W obrębie jeziora żyją też różne gatunki ptaków m. in. łabędzie i pelikany. Niestety Bałchasz jest zanieczyszczony. Na północnym brzegu znajdują się duże złoża miedzi, a w mieście Bałchasz działa kombinat metalurgiczny, który zanieczyszcza wodę. Poza tym duża część zanieczyszczeń przypływa z Chin. Na domiar złego powierzchnia jeziora cały czas się zmniejsza, a wielu gatunkom zwierząt grozi wyginięcie. Wszystkie te przesłanki przywołują na myśl katastrofę ekologiczną Jeziora Aralskiego. Miejmy nadzieję, że tak unikatowe w skali świata jezioro zostanie zachowane i będzie służyć kolejnym pokoleniom.

Piotr Chlastawa
 
 
 
Hosted by uCoz